Grindheim kyrkje

                                                                                                                   Klikk på side   2,   3,   4,   5


Tekst frå brosjyre og jubileumsbok:

 

 

Kor lenge det har vore kyrkje her veit ein ikkje, men det har i alle fall vore ei kyrkje før denne. Om den gamle kyrkja heiter det i eit brev til sokneprest Søren Schive i 1781: «Om Kirkens Tilstand meldes at Bjelland, Grinnem og Åseral skal være meget brøstferdig.» Det blei også gjeve påbød om at kyrkjene måtte  setjest i stand.


-

 

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
01.
     
               

 

Men i staden for å reparera den gamle ville kyrkjelyden heller byggja ei ny og større kyrkje. Og i eit brev datert 7. juli 1781 til prost Bugge heiter det: «Stiftamtmannen og Biskop har intet imot at Grinnems Almue, som nu eier kirken, vil bygge en ny og større kirke i stædet for den gamle.»   

-

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
02.      
 

Det blei Arnt Listad frå Konsmo som blei byggmeister for den nye kyrkja. Han var kjend som ein uvanlig flink tømmermann. Og han hadde med seg «sognets egne Tømmermenn».   

-

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
03.
     
               

Kyrkja er laftebygd av rundtømmer som skikken var i den tida. Om kyrkja seier Olav Seter: «Den er enkel, verdig, korsformet og velproporsjonert.»

-

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
04.
     
               

    

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
05.
     
              

Men det som fengsler mest er den vakre rosemålinga. Olav Seter seier det slik: «En fargerik og glad kirke, naiv kanskje, men vakker og særpreget.»      

-

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
06.
     
               


 

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
07.
     
              

Meisteren for denne målinga er Tore Asbjørnsen Risøyne frå Fjotland, Grunnmotivet i målinga er den kjende akantusranka som er mye brukt i folkekunst i rosemåling og treskurd. Men det er mange velkjende ting frå bibelen som Tore Målar har gjort levande med sine fargar og strøk.  

-

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
08.
     
               


Fram til 1861 stod målinga til Risøyne uendra. Då blei altertavla måla kvit, og det heiter og: «På Galleriet både den med og den uten Jomfruer måtte også Dekorasjonen vike Plassen for den nye kvite Måling.»


 

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
09.
     
               

Det var ein del som arbeidde for å få måla over rosemålinga som dei meinte folk såg for mye på under gudstenesta. Det er blitt hevda at ein kjend og akta mann Simon Byremo, var den som fekk gjennomført overmålinga.

 

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
10.
     
             

Men det er og dei som meiner at det kom påbod frå kyrkjeleg hald. Og i 1898 blei alt måla over. Det var Ola Arnesen, Konsmo som utførde dette arbeidet. Samtidig blei dørene til benkane tatt bort.         

 

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
11.
     
               


 

   
 

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
12.
     
               

Men det varde ikkje lenge for det blei eit folkeønske å få att kyrkja som den hadde vore. Heldigvis kunne overmålinga fjernast utan å ska rosemålinga. Og i 1941 blei kyrkja restaurert. Det var Olav Seter som stod for det arbeidet. Den gamle benken som står ved veggen bak altertavla skal vere frå den gamle kyrkja. Og kyrkjebøssa ved sida av utgangsdøra er og gamal. Ho har årstalet 1745. Kyrkjeklokka har nok og kalla til gudsteneste i den gamle kyrkja. På klokka står at ho er «omstøbt av Jacob Rendler ano 1760». Det blir fortalt at då klokka skulle støypast om var Søren Schive tilstades. Han kasta ein sølv spesidaler i støypemassen og så sa han: «Jeg ofrer en spesidalar til», og kasta den andre daleren i.

Ser vi tilbake, så ser vi at måling og andre ting har blitt forandra. Men i meir enn 200 år har slekt etter slekt søkt til denne kyrkja for å finne han som ikkje forandrast. Han som gjev livet mål og meining, han som gjev trøyst i sorg, styrke i motgang og kastar glans over helg og høgtid.

Ser vi framover, må ønske for framtida bli det som er uttrykt slik i songen til 200 års jubileet. «Også nye ætters steg leide du på kyrkjeveg!»


 

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
13.
     
               


 

                                                                                                                                                                 Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
14.
     
              


 

                                                                                                                                Foto: Torvald Slettebø, Høgskolen i Agder
15.
     
               



 

 

Tilbake til Kirker    Neste side

                Klikk på side    2,   3,   4,   5